Kimyaya kazara yapılan katkı: Tetranitratoksikarbon

İsmayıl Rahimli

redaktor

27 Aralık 2018, 16:42

Bu madde, telaffuz edilmesi zor olsa da, bulunması oldukça kolay olmuştur. Evet, çoğu maddeler bilim insanı veya bilim insanlarının haftalarca, aylarca, yıllarca yaptığı araştırma sonucunda bulunmuştur. Ancak bu maddenin buluşu, materyalistlerin tesadüf dediği, ilahiyatçıların ise tevafuk olarak inandığı rastlantı sonucu ortaya çıkmıştır.

 

ABD’nin Kansas eyaletinde yaşayan 10 yaşındaki 5. sınıf öğrencisi Clara Lazen fen bilgisi dersinde şans eseri tetranitratoksikarbon maddesini bulmuştur. Oksijen, nitrojen ve karbon atomları içeren moleküllerin top ve çubuklardan oluşan basit modellerini sınıfa dağıtan fen bilgisi öğretmeni Kenneth Boehr, Clara’nın karmaşık bir şekilde birleştirdiği bir molekül modelini gördü. Bu yapının gerçek hayatta sentezlenebilecek bir molekül olup olmadığını öğrenmek için Humbolt Eyalet Üniversitesi’ndeki kimya profesörü arkadaşı Robert Zoellner’a sordu. Zoellner bu yapının tamamen yeni ve kimyasal olarak mümkün olduğunu belirtti. Kimyasal formülü başka bir molekülünki ile aynı olsa da atomların farklı bir biçimde bir araya gelmesi Clara’nın molekülünün yeni olarak değerlendirilmesini sağlıyor.

 

Doğada bulunmayan tetranitratoksikarbon maddesi laboratuvar ortamında sentezlenebilir. Kimya profesörü Zoellner elementi sentezlemek yerine, kimyasal yapısı üzerine bir makale yayınlamayı tercih etti. Clara da henüz 10 yaşındayken bu bilimsel makalenin eş yazarı oldu.

 

Fen bilgisi öğretmeni Boehr bu yeni buluşun ve bilimsel yayının okuldaki öğrenciler arasında bilime, özellikle de kimyaya olan ilginin artmasını sağladığını söylüyor. Clara ise buluşundan sonra biyoloji ve tıbba ilgisinin arttığını belirtiyor. Clara’nın bulduğu maddenin patlayıcılardan enerji depolamaya kadar birçok alanda kullanılabileceği öngörülüyor.