"İran'ın akaryakıt gemisi ABD'nin ablukasını kırdı"

Merve Gök

Editör

17 Eylül 2021, 11:26

4 milyon litre dizel benzin taşıyan 80 tankerlik yakıt konvoyu, ilk adımda İran’dan Suriye’nin Banyas Limanı’na ulaştı. Lübnan halkının günlerdir beklediği onlarca petrol tankeri, Banyas limanının ardından kara yoluyla Lübnan'ın doğusundaki Baalbek bölgesine ulaştırıldı. 

 

Petrol tankerlerini ülkeye sokan Hizbullah’ın Genel Sekreteri Hasan Nasrallah, Lübnan devletini zor durumda bırakmamak için, gemiyi ilk aşamada Banyas limanına ulaştırdıllarını belirterek, petrolün bir kısmını ülkedeki tüm kurum ve kuruluşlar arasında ayrım yapmaksızın hibe olarak dağıtacaklarını dile getirdi. 

 

Hizbullah lideri, yakıtın dağıtımında hastaneler ve diğer kilit önemdeki kurumlara öncelik verileceğini bildirdi.

 

Son 30 yılın en zorlu ekonomik darboğazından geçen Lübnan halkı, dün Lübnan sınırından içeri giren mazot, elektrik ve dolaylı olarak su ihtiyaçlarını karşılayacak olan 80 tankerlik konvoyu coşkuyla karşıladı.   

 

Hizbullah’ın kuşatmayı kırdığını yazan pankartlarla Lübnan’a giriş yapan tankerleri karşılayan Lübnan halkı Hizbullah bayrakları dalgalandırarak sevinç gösterileri yaptı. 

 

Ülkeye ulaşan ilk benzin tankerlerini karşılama gösterisinde havaya ateş açıldı. 

 

Uluslararası haber ajanslarına konuşan bazı vatandaşlar, Hizbullah’a teşekkür ederek gelen yakıtın kendileri için hayati öneme sahip olduğunu anlattı.

 

“ABD’nin ablukası kırıldı”

 

Lübnan Çalışma Bakanı Mustafa Bayram, İran’dan gönderilen akaryakıt yüklü geminin Lübnan’a ulaşmasıyla birlikte ABD’nin ablukasının da kırılmış olduğunu söyledi.

 

Lübnan’dan yayın yapan el-Menar televizyonuna demeç veren Bayram, önceki gün Suriye’nin Banyas limanına yanaşan İran gemisindeki akaryakıtın Lübnan’a tankerlerle taşınmasına ilişkin, “Lübnan İran mazotunu taşıyan gemiyle başka ülkelerin kırmaya güç yetiremediği zalimce ve tarihi bir ablukayı kırdı” değerlendirmesinde bulundu.

 

Lübnan Halk Hareketi Başkanı Necah Vakim de,  “Bugün vatanımıza ve halkımıza yönelik zillet kuşatması kırıldı. Teşekkürler İran, teşekkürler Suriye, teşekkürler Hizbullah” açıklamasında bulundu. 

 

Reuters haber ajansına konuşan bir kadın, konvoyun ülkeye girişi ile "ABD ve müttefiklerinin kuşatmasının kırıldığını" söyleyerek, "Benzin (Hizbullah lideri) Hasan Nasrallah tarafından getirildiği için doğru yerlere ulaştırılacaktır" şeklinde konuştu.

 

Konvoyun ülkeye girişini takip eden BBC Ortadoğu muhabiri Anna Foster, ihtiyaç duyulan miktar yanında gelen petrolün az olduğunu ancak siyasi anlamının büyük olduğunu bildirdi. 

 

ABD yaptırımları ve etkileri

 

Amerika’nın Suriye’ye uyguladığı Sezar yasasından etkilenen Lübnan’da Akaryakıt yokluğundan dolayı elektrik santralleri hatta ambulanslar bile çalışamaz hale geldi.  Sezar yasası sebebiyle Lübnan’ın Suriye’den ya da başka bir yerden enerji temin etmesine izin verilmiyor.

 

Lübnan halkının yaşadığı ağır şartlar üzerine açıklama yapan Hizbullah lideri Nasrallah,  "Lübnan'a karşı ekonomik savaş dayatanların Hizbullah'ı bu kararı almaya mecbur bıraktığını" ifade etti.

 

Amerika’nın Beyrut Büyükelçisi Dorothy Shea ise, Hizbullah Genel Sekreteri Seyyid Hasan Nasrallah’ın bu açıklamasından birkaç saat sonra Lübnan’a Ürdün’den elektrik ve Mısır’dan da gaz nakledilmesi için Dünya Bankası nezdinde girişimlere başladıklarını açıklamıştı.

 

Başkent Beyrut'ta 1 Eylül'de resmi temaslarda bulunan ABD Kongresi'nden bir heyet de İran'dan petrol ithal etme konusuna değindi.

 

Heyet başkanı ABD'li Senatör Chris Murphy, Beyrut ziyaretinin sonunda basına yaptığı açıklamada, "Suriye üzerinden taşınan herhangi bir yakıt yaptırımlara tabidir. Washington bunu (Lübnan'a petrol transferini) yaptırımsız gerçekleştirmenin bir yolunu arıyor." ifadelerini kullanmıştı.

 

Lübnanlı bazı siyasi güçler de İran'dan petrol ithal etmekle Lübnan'ın ABD yaptırımlarına maruz kalabileceği gerekçesiyle bu adıma tepki gösterdi. 

 

Ne var ki, BBC Ortadoğu muhabirine petrolün gelişiyle ilgili demeç veren bir doktor, İran petrolünü kullanılmaları halinde yaptırıma uğrayabilecekleri ile ilgili soruya "yaptırımla, hastaların ölümü arasında tercih yapmam gerekiyorsa, hastalarımı seçiyorum" cevabını vererek halkın konuya yaklaşımına ayna tuttu. 

 

 ABD yönetimi her ne kadar İran'ın petrol satışları konusunda yaptırım kararlarını sürdürse de Lübnan örneğinde henüz bir yaptırım uygulama açıklaması yapmış değil. 

 

“Hizbullah İran’dan akaryakıt alarak ABD ve bölgedeki müttefiklerini ağır bir yenilgiye uğrattı”

 

Londra’dan yayın yapan Rey el-Youm gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Abdulbari Atvan, İran’ın ambargo altındaki Suriye üzerinden Lübnan’a akaryakıt göndermesine ilişkin “ağır bir yenilgi” değerlendirmesinde bulundu. 

 

 Atvan, Hizbullah Genel Sekreteri Seyyid Hasan Nasrallah’ın İran’dan akaryakıt satın alarak Amerika ve İsrail rejimleriyle onların bölgedeki ve Lübnan’daki müttefiklerini ağır bir yenilgiye uğrattığını ve ambargonun kırılması anlamına geldiğini belirtti. 

 

Başbakan Necib Mikati’nin İran’dan gelen akaryakıt tankerlerinin ABD yaptırımlarına neden olabileceği yorumlarına ilişkin Atvan şu değerlendirmede bulundu:

 

“Mikati, gelen tankerlerin memnuniyet verici olduğunu söylemek yerine Amerika’nın alternatifinin ne olduğunu sorması bizi iki düşünceye itti:

 

Birincisi, tankerlerin girdiği anda kurulan Lübnan hükümeti, parlamentodan güvenoyu alacak. İkincisi ise bu ülke nihayet durumu iyileştirmenin uzun yoluna çıkacak. Bunun başlangıcı da bu geminin ve tankerlerin gelişidir.

 

Lübnan’da ekonomik kriz 

 

Amerika’nın Suriye’ye uyguladığı Sezar yasasından etkilenen Lübnan’da son on yılların en büyük döviz ve enerji krizi yaşanıyor.

 

Lübnan ekonomisinin 2019 yılında çökmesi ve ülkedeki para biriminin yaklaşık %90 oranında değer kaybetmesiyle birlikte enerji krizi de kritik bir aşamaya ulaştı. 

 

Ülke nüfusunun ciddi bir kesimi yoksullaşırken ekonomik kriz aynı zamanda elektrik ve akaryakıt kaynaklarına ulaşımı neredeyse olanaksız kıldı.

 

Öyle ki dibe vuran Lübnan lirası nedeniyle hayati ürünlerin ithalatı imkânsız hale gelirken hastaneler dahi elektrik kaynaklarına ulaşamaz duruma geldi.